Het Mondial College aan het Leuvensbroek in Nijmegen is de werkplek van Rianna Spanjers (25), economiedocente in opleiding aan de HAN. Als ik deze vrijdagmiddag op bezoek ga, word ik vriendelijk ontvangen door de mevrouw bij de receptie en krijg ik alvast een heerlijke kop koffie. Ik ben iets te vroeg en ervaar de rust in de aula.  Zodra het pauze is, stromen de leerlingen de aula binnen en omgeef ik me met bekende geluiden die ik al sinds mijn pensioen mis. Leerlingen die over van alles en nog wat met elkaar communiceren, dus toch. Geen zombieblikken op mobieltjes.

Rianna, een oud-leerlinge van het Mondriaan College in Oss waar ik les gaf, geeft sinds enkele weken economie als onbevoegd docente. Ik herken haar meteen, nog steeds die lach, alleen het lange haar in een staart. Gekleed in streepjestrui met een wit kraagje en donkere lange broek. Aandacht voor het uiterlijk en dat vindt ze belangrijk als je voor de klas staat. Ons gesprek vindt plaats in de docentenkamer, want op vrijdagmiddag is het daar rustig volgens Rianna. Geen tafels met stoelen zoals ik dat zo vaak heb gezien, maar banken met een hoge rugleuning in allerlei kleuren en lage tafeltjes. Ze zitten comfortabel.

Rianna voltooit na de havo eerst de opleiding pedagogiek aan de HAN in Nijmegen. Ze probeert een baan te vinden en als dat niet lukt, kiest ze voor de lerarenopleiding economie. Het beredeneren waarom welke persoonlijke beslissingen welk effect hebben op de maatschappij ligt haar. Het besluit om uiteindelijk voor het docentschap te kiezen komt niet uit de lucht vallen. Ooit wilde ze juf aan een bassischool worden, maar haar moeder, docente geschiedenis, wist het al heel vroeg “Jij kiest vast voor het middelbaar onderwijs.” Tijdens haar opleiding pedagogiek loopt ze stage op haar oude school, het Mondriaan College en is haar stagebegeleidster mevrouw Sarah Molenkamp, orthopedagoge en docente. Rianna mag dan de huiswerkbegeleidingsklas opzetten. “Onderwijs is echt mijn ding. Leerlingen een stapje verder helpen zowel op het kennisniveau als op het persoonlijke vlak.”

Inmiddels zit ze in het tweede jaar van de opleiding en is haar baan aan het Mondial College tevens haar stageplek. Ze geeft 18 uur les aan tweedejaars mavo-havo en havo-vwo en een derdejaars mavo. Vorig jaar heeft ze stagegelopen op het Merlet College in Mill.

Wat zou je anders doen dan op je stageschool?

“In de lessen moest het stil zijn en mochten leerlingen geen oortjes in. De docent gaf vijftien minuten uitleg en dan moesten de leerlingen de rest van de les stil aan het werk. Ik kan zelf geen 50 minuten stil zijn en dan zou ik dat wel van mijn leerlingen vragen. Dat doe ik dus niet. Leerlingen moeten met elkaar kunnen overleggen.”

Hoe denk je terug aan je eigen schooltijd?

Tijdens de eerste les onderwijskunde van mijn economie-opleiding vroeg de docent “Welke docent wil je zijn? Wat kun je je nog herinneren zowel positief als negatief van jouw docenten?” Met een brede lach rolt het antwoord uit haar mond.  “Mevrouw Gerda van der Doelen, dat is echt een topwijf! Zij geeft economie en dat is voor mij echt een voorbeeld docent. Zij krijgt het voor elkaar om te ouwehoeren, maar ze krijgt je ook aan de lesstof. Zij krijgt de leerlingen mee. Ik herinner me dat er een jongen in de klas zat, die het aan motivatie ontbrak, maar het lukte haar om hem aan het werk te krijgen en ze zei “Jij gaat het halen en dan lopen we bij de diplomering samen de trap af.” En zo was het. Ik herinner me ook nog meneer Van Dartel van Nederlands, altijd in het pak, ja dan straal je uit dat je als leerling hier niks verkeerd mag doen.”

Hoe gaat dat bij jou in de les?

“Ik had laatst een klas en het lukte met moeite om ze stil te krijgen. Na afloop heb ik contact opgenomen met de docent die mij begeleidt. We hebben sowieso elke dinsdag een vaste afspraak, maar ik kan tussendoor ook terecht met vragen. Hij heeft mij heel goed geholpen door de juiste vragen te stellen. Zoals wat ging er niet? Ben je boos geweest? Wat doe je om aandacht te krijgen? Ik voel me daarna sterker en probeer dan ook uit wat we samen besproken hebben. Streng zijn vind ik nog wel moeilijk, maar ik weet dat het nodig is. Ik bedoel daarmee, dat je duidelijk en consequent moet zijn en structuur moet bieden. Ja is ja en nee is nee. Anders wordt de boel echt afgebroken.”

Esther van der Linden, ook een jonge docente economie, interviewde ik onlangs en zij zou graag zien dat er meer aandacht is voor vakdidactiek op de opleiding. Hoe zie jij dat?

“Het lastige is dat je heel breed opgeleid wordt voor het mbo en het vo, maar in het mbo komen andere onderdelen aan bod, waar je in het vo niks aan hebt. Ik heb niks met het mbo en zou de tijd die daaraan besteed wordt dan ook liever ingevuld zien met hoe je iets leerlingen leert. Bij onderwijskunde krijg je heel veel theorie, maar de link naar de echte praktijk mis ik. Verder vind ik het ook belangrijk dat een docent onderwijskunde zelf ook lesgeeft. Als dat niet het geval is dan vind ik dat echt een gemis. Bijvoorbeeld als het tien stappenplan orde aan bod komt dan kan zo’n docent vanuit zijn eigen ervaring vertellen.

En hoe tevreden ben je over je salaris?

“Toen ik bij AH vakken vulde kreeg ik een loon met drie cijfers en nu met vier. Dat is wel even een verschil. Ik vind het prima.”

Het komt vast goed met Rianna in het onderwijs.

Ankie Cuijpers