Wilfred Rubens

Eerder schreef ik de bijdrage Mag je als docent nog digitale tools gebruiken als de AVG van toepassing wordt?. Deze bijdrage heeft tot veel reacties geleid. Op twee vragen/onderwerpen wil ik in onderstaande post antwoord geven cq nader ingaan. Mag je als docent wel persoonsgegevens achterlaten bij leveranciers van applicaties? Hoe zit het met het IP-adres dat je achterlaat als je bijvoorbeeld middels Mentimeter reageert op een stelling?

Mijn bijdrage heeft er overigens toe geleid dat 2 maart 2018 de drukst bezochte dag van mijn weblog is geweest.  En dat voor een vrijdag in een periode waarin Midden-Nederland krokusvakantie heeft. Daarvoor was de drukst bezochte dag 11 januari 2018 (blogpost Student weigert plagiaattool te gebruiken (in verband met een gebruikersovereenkomst)).

Het doet me deugd dat privacy zo’n hot issue is. Ik merk overigens ook dat mensen bang zijn dat de Algemene Verordening Gegevensbescherming zal leiden tot minder gebruik van digitale middelen binnen het onderwijs. Volgens mij hoeft dat niet het geval te zijn. Je moet alleen een aantal zaken beter regelen. In het verleden hebben we hier onvoldoende oog voor gehad.

Je merkt ook dat de Autoriteit Persoonsgegevens een positieve grondhouding heeft ten aanzien van digitalisering van het onderwijs:

Innovatieve, digitale systemen bieden interessante mogelijkheden om de kwaliteit van het onderwijs en de interne werkprocessen te verbeteren. Bijvoorbeeld met digitale toetsingsprogramma’s, leerlingvolgsystemen en het gebruik van sociale media & apps. Maar deze nieuwe mogelijkheden om persoonsgegevens te verwerken, brengen ook de verantwoordelijkheid met zich mee om dat zorgvuldig en veilig te doen.

Dan naar de twee vragen/onderwerpen:

  1. Mag je als docent wel persoonsgegevens achterlaten bij leveranciers van applicaties?

Ja, dat mag. Ik mag uit vrije wil beslissen om een account aan te maken bij Mentimeter, Socrativ of Nearpod, ook als mijn school geen verwerkersovereenkomst met deze leveranciers heeft. Een school mag mij echter niet verplichten, of druk op mij uitoefenen, om hier een account aan te maken. Nota bene: ik doel hierbij dus op al die interessante apps, niet op systemen als digitale leeromgevingen of administratieve systemen. In die gevallen is er een verwerkersovereenkomst afgesloten met de leverancier (als het goed is).

  1. Hoe zit het met het IP-adres dat je achterlaat als je bijvoorbeeld middels Mentimeter reageert op een stelling ?

Gisteren schreef ik over apps die je kon gebruiken zonder dat persoonsgegevens van lerenden worden verwerkt. Via Twitter werd toen aangegeven dat een IP-adres ook een persoonsgegeven is. En dat het gebruik van apps als Nearpod of Padlet daardoor belemmerd zou worden.

Een statisch of dynamisch IP-adres is inderdaad op zich een persoonsgegeven (oordeel Europese Hof van Justitie van 19 oktober 2016). De vraag is echter of een leverancier als Mentimeter deze informatie “redelijkerwijs” kan gebruiken om de individuele lerende te identificeren. Volgens het Europese Hof van Justitie is dat onder andere niet het geval als identificatie in de praktijk ondoenlijk is (“zonder onevenredige inspanning”). Als een bedrijf als Mentimeter bijvoorbeeld veel tijd, kosten en mankracht hieraan moet besteden. Dat betekent dat het IP-adres in het geval van het gebruik van apps voor onderwijsdoeleinden niet als persoonsgegeven zal worden beschouwd.

Opslag van een IP-adres is dus geen belemnmering voor het gebruik van interessante applicaties voor leren, opleiden en onderwijs.

De Autoriteit Persoonsgegevens heeft overigens een aparte site over scholen en de AVG. Hier staan onder meer veel gestelde vragen. Je vindt hier geen antwoord op de vragen die ik hier heb proberen te beantwoorden.

Disclaimer: ik ben geen jurist. Ik heb me de afgelopen maanden wel intensief bezig gehouden met dit onderwerp. Raadpleeg Arnoud Engelfriet als je nog twijfelt.

Dit artikel verscheen ook op https://www.te-learning.nl

wirWilfred Rubens houdt zich als zelfstandig adviseur bezig met het versterken van leren en ontwikkelen met behulp van ICT.