Naast het toeslagenschandaal, het Groningse gasschandaal bestaat al jaren een onderwijsschandaal.

Jan Lepeltak

Deze maand bestaat het onafhankelijke onderwijsplatform KomenskyPost 10 jaar. Begonnen in mei 2016 zijn er ruim 750 artikelen verschenen. Daarbij speelde op de achtergrond de humanistische geest van Amos Comenius vaak een rol. Deze artikelen zijn op onze website nog steeds vrij te lezen.

Zoals jullie ook hebben gemerkt zijn na 10 jaar onze activiteiten ingezakt. Daar zijn diverse oorzaken voor aan te wijzen: de betrokkenheid van de meeste redactieleden is met name na covid sterk verminderd, op persoonlijk vlak is de focus op onderwijs ook aan slijtage onderhevig. 

We hebben de actualiteit lang kritisch gevolgd, maar we moeten constateren dat de leesvaardigheid bij leerlingen in het funderend onderwijs bij een grote groep (bijna de helft van de leerlingen) nog steeds sterk onder de maat is. Aleid Truijens heeft de afgelopen jaren in haar columns de vinger op de zere plekken in het onderwijs weten te leggen. We weten al lang wat er aan schort. Betrokkenen onderzoekers als de hoogleraren Anna Bosman, Paul Kirschner en leesdidacticus Marita Eskes, hebben al jaren de problemen in het leesonderwijs benoemd. We kennen ook enkele fraaie voorbeelden uit de praktijk zoals de Turingschool uit Amsterdam Zeeburg. Ze vormen de minderheid. 

Wat ontbreekt is een krachtdadige aanpak van de overheid. In het laatste verslag van de jaarlijkse staat van het onderwijs van de onderwijsinspectie zien we echter nauwelijks verbetering, in tegendeel. Bijna de helft van de scholen heeft zijn taalonderwijs niet op orde. Dat was bijna 10 jaar geleden ook het geval.
Ons systeem van meer dan 100 jaar onderwijspacificatie is door en door vermolmd. Door de bestaande autonomie van de schoolbesturen wast de overheid zijn handen in onschuld. Als het om de kwaliteit gaat kan men slechts aanbevelingen en suggesties voor verbetering doen. Alleen als een schoolbestuurder een greep in de kassa heeft gedaan en familieleden aan het werk worden gezet wordt er met actie gedreigd. 

Naast het toeslagenschandaal, het Groningse gasschandaal kennen we nu al jaren ook ons onderwijsschandaal. Met het voortdurend pappen en nathouden en verwijzen naar de bestuurlijke autonomie redden we het niet; dat is de afgelopen jaren wel gebleken. Daarbij zien we dat duur privéonderwijs groeit als kool. Een nationale schande. 
Het is daarom dat we een nieuwe weg in slaan. We beraden ons op de toekomst. Suggesties zijn ook welkom. Binnenkort horen jullie meer.

Jan Lepeltak (hoofdredacteur)

Gaf na zijn doctoraal Nederlands en algemene taalwetenschap tien jaar les (van 1 mavo t/m 6 vwo). Hij schrijft sinds 1984 artikelen voor tijdschriften en dagbladen over ontwikkelingen in het onderwijs en geeft presentaties. Hij was lector ICT en didactiek bij de lerarenopleiding van de Noordelijke Hogeschool Leeuwarden (NHL).