Waarom kies je welk boek? Vaak lees je een recensie of via via hoor je dat een bepaald boek het lezen waard is. Ankie Cuijpers vertelt hoe zij tot haar opmerkelijke keuze komt voor boeken die ze deze zomer leest .

“We zijn vandaag 33 jaar getrouwd en mijn vrouw gaat vanavond met onze jongste zoon naar een advocaat.” Het zou het begin kunnen zijn van een roman, al dan niet met een goede afloop. Als lezer zou je medelijden krijgen met de man die de woorden uitspreekt. Het is mijn wettige echtgenoot die onze buren op het verkeerde been zet als ze even langskomen die middag. Het klopt dat ik naar een advocaat ga met onze jongste, pas afgestudeerde meester in de rechten. De nieuwsbrief van boekhandel Dekker van de Vegt in Nijmegen brengt me enkele weken eerder op het idee om 14 juni naar de voordracht van advocaat Geert-Jan Knoops te gaan. In De laatste kamer beschrijft hij de ontluisterende wereld van gerechtelijke dwalingen, waarin hij is gespecialiseerd. Dat lijkt mij ook voor onze Jelmer een interessante bijeenkomst. Voor ons vertrek die avond vraagt hij of ik er echt wel naartoe wil. Hij niet dus. Maar na afloop loopt hij met een gesigneerd exemplaar meer dan tevreden naar buiten. Zodra hij het boek uit heeft, begin ik eraan.

Als de nieuwsbrief van Dekker van de Vegt in mijn mailbox belandt met daarin de uitnodiging voor de Proof Party van de debuutroman Ongemakkelijke mensen van de schrijfster Elly Biesters op 14 juli 2017 dan wil ik daar bij zijn. Elly Biesters wordt geïnterviewd door Jessica van Geel (NRC Handelsblad) en ook cabaretière Claudia de Breij is aanwezig om over haar leeservaring van het boek te spreken. Altijd leuk om Claudia de Breij te zien en te horen en daarnaast ook nog de debuutroman cadeau te krijgen. Sowieso een bijzonder exemplaar, want op de voorkant staat in grote letters ‘ongecorrigeerd vooruitexemplaar/ niet voor verkoop/ verschijnt augustus 2017. Ik ontvang nummer 26 van de 100. Regelmatig kom ik langs Heerewaarden, de plaats waar de hoofdpersoon haar jeugd doorbrengt. Een Gelders dorp ingeklemd tussen Waal en Maas. Volgens De Brey “Een heerlijk boek over een wonderlijke jeugd – en daarmee over ieders jeugd. Ik kon het niet wegleggen.” Ik moet er nog aan beginnen. Het zomerse weer, een schaduwrijke notenboom om te vertoeven en insecten- en vogelgeluiden als muzikaal behang zijn uitstekende ingrediënten om in navolging van Claudia in één ruk door te lezen.

Het is december 2017 als een nieuwsbrief van het Genootschap Nederland Duitsland mij opmerkzaam maakt op een lezing over het werk van Charlotte Salomon. Naar aanleiding van de tentoonstelling Charlotte Salomon. Leven? Of Theater? in het Joods Historisch Museum laat Eva Cossée, uitgever, de levensloop van Charlotte Salomon zien aan de hand van circa 100 gouaches uit haar werk en enkele familie foto’s.
De nog onbekende joodse kunstenares Charlotte Salomon was 22 jaar toen ze in december 1938 vanuit Berlijn als vluchteling bij haar grootouders in Zuid-Frankrijk aankwam die daar voorlopig in veiligheid leefden. Toen bij het uitbreken van de Tweede Wereldoorlog haar grootmoeder zelfmoord pleegde, begon Charlotte aan een ‘totaal waanzinnig project’ om mentaal te overleven. In vele honderden gouaches herschiep ze haar leven als een geschilderd theaterstuk. Charlotte Salomon werd in 1943 in Auschwitz vermoord. Eind januari 2018 bezoek ik de lezing en koop ik Charlotte Salomon, Berlijn als inspiratie door Katja Reichenfeld en Charlotte door David Foenkinos. Beide boeken plaats ik in de nieuw aangeschafte antieke boekenmolen met de belofte aan mezelf om ze snel te gaan lezen en meer te weten te komen over deze kunstenares. Inmiddels is het zomer en belofte maakt schuld.

Ik heb wat met nieuwsbrieven. Ze maken het leven gemakkelijker. Plop! Ze vallen gratis en voor niks in je mailbox en ik ben op de hoogte van nieuwe activiteiten. Zo ook die van Radboud alumni. Ik krijg een uitnodiging om aanwezig te zijn in mei 2017 bij de 94e Dies Natalis van de Radboud Universiteit. Primatoloog Frans de Waal ontvangt dan een eredoctoraat voor zijn wetenschappelijke diensten.
De Waal is hoogleraar Psychologie aan Emory University in Atlanta in de Verenigde Staten en Universiteitshoogleraar aan de Universiteit Utrecht. Met zijn onderzoek naar intelligentie, emotionaliteit en empathie van dieren, en met zijn vergelijkingen tussen het gedrag van mensen en andere diersoorten, heeft hij wereldwijd de aandacht op zich weten te vestigen. Binnen zijn vakgebied behoort hij tot de wereldtop. Zijn boek Een tijd voor empathie wat de natuur ons leert over een betere samenleving koop ik vervolgens. Ik sla het op een willekeurige bladzijde open en lees “Troostend lichaamscontact is biologisch in ons als zoogdieren verankerd en gaat terug op het door de moeder gezoogd, vastgehouden en rondgedragen worden. Daarom willen we bij stress zowel aanraken als aangeraakt worden.” Lezen dat boek!

Het is alweer twee jaar geleden als ik in Tilburg aanwezig ben bij een theatercollege van Ard Schenk, Dick Swaab en Erik Scherder. Vanuit hun eigen perspectief bespreken ze o.a. de invloed van bewegen en het gebruik van het brein bij jongeren en ouderen. Ook deze keer is mijn mailbox het doorgeefluik. Na afloop is er in de foyer een boekenmarkt.

“Kun je je op je knieën laten zakken en weer opstaan zonder je armen te gebruiken? “ De laatste vraag bij de paragraaf over ‘Hoe fit ben jij nu?’. Ik zou nu graag willen zien welke lezer dit vervolgens even probeert. Degene die meer wil weten leze het boek Je tweede jeugd begint nu van Ard Schenk. Met de garantie – in drie stappen fit. We gaan het zien.

Ankie Cuijpers gaf jaren Duits in het voortgezet onderwijs en was redacteur van KomenskyPost.