Spelen kleuters nog wel genoeg als ze met de iPad aan de slag zijn?

Veel is er te lezen op de verschillende sites van Marita Teunisse, leerkracht sinds 1987 in het cluster 2 onderwijs in een kleutergroep op Auris De Spreekhoorn te Breda.
De website is een gemakkelijk toegankelijke informatiebron en niet alleen voor ouders en docenten van kinderen met taalontwikkelingsstoornis (TOS), maar voor iedereen die inspiratie zoekt hoe je op een verantwoorde wijze kleuters kunt laten spelen met ICT.

In dit artikel maken we een keuze uit de informatie die je kunt vinden op de website DigiTAALspeciaal. De naam geeft precies de thema’s van de website weer: digitalisering, taalontwikkeling en taalstoornis. Marita verbindt deze drie elementen tot waardevolle tips voor ouders en docenten.

“Er wordt mij vaak gevraagd wat ik dan precies doe met die iPads en of ik de kinderen nog wel genoeg laat spelen?”

Zij houdt zich bezig met het implementeren van ICT en iPads bij kinderen met een beperking in de taalontwikkeling.

De vraag of kinderen nog wel genoeg spelen als ze met een iPad aan de slag zijn, beantwoordt ze in haar blog ‘Een kijkje in mijn iPad-klas’. “Ik kan meteen volmondig JA zeggen. Ik vind spelend leren een absolute voorwaarde voor een kleutergroep… Onze schoolregel is wel dat ze alleen maar worden ingezet voor herhaalde instructie, oefenen of binnen een lesdoel zoals onderzoekend leren of begrijpend lezen/luisteren.”

In het blog ‘Taalachterstand of taalstoornis’ wordt het verschil tussen taalachterstand en taalontwikkelingsstoornis duidelijk uitgelegd: Een taalachterstand kan nog ingehaald worden door middel van extra woordenschattraining of intensief taalonderwijs. Een taalontwikkelingsstoornis is een blijvende stoornis in taalverwerking en/of taalproductie die niet meer weggaat maar waar wel, met intensief taalonderwijs, aan gewerkt kan worden.

Een taalstoornis of een taalachterstand?

Hulp aan kinderen met TOS loopt als een rode draad door alle berichten heen.

De website biedt een overzichtelijk menu waardoor je snel informatie kunt vinden. Zo biedt het menu ‘ICT en digibord’ tips om bepaalde software te gebruiken zoals Gynzykids, Padlet en ook het programmeren met de Bee-Bot. Het menu ‘iPads bij kleuters’ geeft niet enkel mooie voorbeelden van apps, maar Marita legt ook uit waarom zij fan is van apps.

  • Dit is een op Maria Montessori geïnspireerde manier van werken.
    Volgens de Montessori pedagogiek worden door het manipuleren van materiaal de zintuigen van het kind gestimuleerd en ondersteund en de ontwikkeling van het abstracte denken ontwikkeld. (Bron: website Marbotic Apps)
  • De kinderen voeren een handeling uit en de vormen, cijfers, letters en klanken worden op die manier via verschillende zintuigen geoefend. Het leerdoel wordt dus bereikt via multi-sensorische input.
  • Het geeft een meerwaarde voor leerlingen in het speciaal onderwijs t.o.v van andere apps omdat het herhalen van een handeling beter in het geheugen wordt opgeslagen dan alleen auditieve en/of visuele input.
  • Het interactieve aspect zorgt er daarnaast ook voor dat je deze apps heel goed coöperatief kunt inzetten. Laat de leerlingen om de beurt een handeling uitvoeren of samen een marbotic app uitproberen.
  • De communicatie zal met deze apps zeker op gang komen.
  • Kleuters zijn onderzoekend en graag handelend bezig, laten we dit aspect ook in iPad-werk vragen.
  • De fijne motoriek (pincetgreep bij Marbotic) wordt getraind.
  • Visueel en ruimtelijk inzicht wordt getraind doordat de vorm op de juiste manier erop moet worden gezet (Tiggly vormen)

Voor ouders is er informatie te vinden in het menu ‘klassenmanagement’. Het artikel ‘Praatprikkels voor thuis oftewel oudercommunicatie’ beschrijft de mogelijkheden om als docent met ouders te communiceren. Sinds dit schooljaar wordt hiervoor Klasbord, een online platform, gebruikt.

Marita neemt haar professionalisering serieus en schrijft daar dan ook over. Op haar blog ‘De (on)mogelijkheden van Directe Instructie in de (speciale) kleuterklas!’ lezen we hoe het boek Expliciete Directe Instructie van Marcel Schmeier en de studiedagen hierover op haar school een stimulans vormden om de theorie te vertalen naar de praktijk in een kleuterklas. Het directe instructiemodel is volgens het boek te verdelen in zeven stappen. Bij elke stap zocht zij een pictogram en gebruikte dit als visualisatie voor de volgorde van de kringactiviteiten. (Opbouw van de les) Weten wat er komt en hoe je dat gaat doen helpt kinderen om te focussen en helpt jou ook als leerkracht om de stappen niet te vergeten in alle hectiek van een kleuterkring.

Voordat Marita de website ontwikkelde, schreef ze blogs die te vinden zijn in het het menu ‘Over juf Marita’. In ‘Onderwijsmomenten’ lezen we dat het bereiken van haar 50e verjaardag een moment van bezinning was ” Wie ben ik, wat wil ik?” Haar eerdere ervaring met het coachen van collega’s bij de inzet van ICT deden haar besluiten om ook buiten haar school workshops te verzorgen. Haar eigen bedrijf is een feit: Juf Marita: ICT-coach in het po.

MaritaMarita beheert onder andere drie yurlspagina’s, een facebookpagina, drie twitteraccounts, een pinterestaccount en ze schrijft blogs over haar ervaringen in het onderwijs. Onlangs behaalde zij haar certificaat ICT-coördinator. Een post-hbo  opleiding. Ook is zij gecertificeerd Yurlstrainer.

De website van Marita Teunisse

Een interview met Marita Teunisse in ‘Voor je het weet ben je ICT-coördinator’.

Zie over lerend spelen ook de tips en de video met lector Annerieke Boland http://schoolzoneamsterdam.nl/lerend-spelen-in-het-speleon/

Door Ankie Cuijpers