KomenskyPost info

Zwarte Piet is op Aruba geen probleem

(c) Eigen foto KomenskyPost / Gerard Wegman

(c) Eigen foto KomenskyPost / Gerard Wegman

Ik heb een oplossing voor je als je, net als ik, helemaal klaar bent met de discussie over Zwarte Piet. Kom naar Aruba! Daar vieren ze het Sinterklaasfeest zonder enige discussie. Alhoewel slavernij op Aruba een geringe rol heeft gespeeld, zou je toch verwachten dat juist hier een discussie over het uiterlijk van Zwarte Piet gehouden wordt. Niet dus. En dan te bedenken dat Zwarte Piet op dit eiland, in tegenstelling tot Nederland, echt nog wordt neergezet als een pikzwarte knecht met de roe, die stoute kinderen in de zak meeneemt. Hoe komt het dat het uiterlijk van Zwarte Piet op Aruba geen enkel probleem is?

Allereerst moet ik het Sinterklaasfeest hier enigszins in zijn context plaatsen. Het Kerstfeest is op Aruba veel belangrijker dan Sinterklaas. Al in oktober bereiden alle winkels zich hier voor op Kerst (Pasco), waarbij het straatbeeld in een mum van tijd verandert in een groot kerstlichtjestheater. Sinterklaas is dus veel minder belangrijk, maar het wordt wel dégelijk gevierd. Tijdens de intocht op Aruba zie je een Zwarte Piet die ik al jaren niet meer in Nederland heb gezien. Inderdaad: een persoon met de uiterlijke kenmerken van een slaaf die in de koloniale tijd op de plantages moest werken.

Hoe komt het dan toch dat het hier geen probleem is? Het antwoord hierop is zichtbaar in een gemiddeld klaslokaal op Aruba: de diversiteit van de samenleving. Als je op een willekeurig moment mijn klas inloopt, tref je een groep leerlingen aan met minimaal tien verschillende nationaliteiten. Leerlingen zijn het gewend dat de klas gemixt is met Arubanen, Colombianen, Venezolanen, Curaçaoënaars, Chinezen, Jamaicanen, Bonairianen, Dominicanen, Haïtianen etc. Mijn klas is een weerspiegeling van de Arubaanse maatschappij. Op dit kleine eiland leven ongeveer 100 verschillende nationaliteiten naast en met elkaar. Het maakt hier niet uit waar je vandaan komt, als je elkaar maar met respect behandelt. Een Arubaanse collega betwijfelde echter of dit respect wel oprecht is. Hij noemde het schijnvriendelijkheid, omdat er volgens hem vaak achter de rug om gediscrimineerd wordt.

Toch denk ik dat Arubanen bij het zien van Zwarte Piet helemaal niet aan racisme denken. Sterker nog, ik heb het bij verschillende leerlingen en collega’s nagevraagd en ze zeggen allemaal: “Zwarte Piet is niet racistisch.” Zijn kleur komt door de viezigheid omdat ze onder de grond werken (op Aruba heb je geen schoorstenen). Anderzijds heeft het er denk ik ook mee te maken dat mensen hier (onbewust) gewend zijn aan een multicultureel straatbeeld. Ze kijken niet op van iemand met een donkere huidskleur, en associëren Zwarte Piet niet met slavernij. Nu ik anderhalf jaar op Aruba woon, merk ik bij mezelf dat huidskleuren en nationaliteiten vervagen. Ik ben me er niet meer bewust van. Wat je daardoor overhoudt, is het zien van mensen. Verschillende soorten mensen. Het zou zo mooi zijn als we allemaal mensen zouden zien, in plaats van huidskleuren of nationaliteiten.

Hoe je het wendt of keert, de discussie over Zwarte Piet heeft in Nederland paradoxaal genoeg alleen maar racisme aangewakkerd, in plaats van dat het mensen tot elkaar heeft gebracht. Dat kan denk ik niet de bedoeling zijn geweest. Ik hoop dat Nederland nu een keer een voorbeeld aan Aruba neemt, en inziet dat er onder welke huidskleur, nationaliteit of cultuur dan ook, gewoon mensen zitten.

Arnoud Kuijpers werd in 2015 uitgeroepen tot beste docent Nederlands.  Hij is vaste blogger op KomenskyPost en schrijft over onderwijs, integratie en het leven op Aruba, waar hij  lesgeeft en samen met zijn vriendin woont. 

 

22 Reacties

  1. Claudia van der Looy

    Helemaal mee eens Arnoud! Dat is weer een van de mooie dingen van Aruba! Ik heb er zelf de afgelopen 1,5 jaar gewoond en mij inderdaad verwonderd en verheugd over het feit dat er zoveel mensen met verschillende culturele achtergrond en huidskleuren zo mooi naast elkaar kunnen samenleven!
    De intocht van Sinterklaas was prachtig met al die mooie Zwarte pieten en niemand die zich ergens druk om maakte. Ze lachen ons hier in Nederland allemaal uit en vragen zich af waar de discussie überhaupt over gaat. En terecht!
    Ok, de benadering van Sint en Pieten naar de kinderen toe zou op Aruba soms wat minder intimiderend mogen zijn; met inderdaad het dreigen met de roe en het meenemen in de zak … Maar dat zit sowieso anders in de cultuur daar, zoals ouders ook wel degelijk wat anders staan in de opvoeding van hun kinderen… Maar op het gebied van zogenaamd racisme in het licht van onze Zwarte pietendiscussie kunnen we nog heel wat leren van onze Arubaanse medemens!
    Geniet ervan daar, ook weer de komende tijd!

  2. Arnoud,

    Mooi verhaal en leuk dat je toch weer wat schrijft :-)

  3. Maria Willems

    Ja veel Arubanen Steken Hun hoofd in het zand. Om te doen alsof er niks gaan de is, is onze hobby. ? Maar ook veel Arubanen zijn tegen zwarte Piet. Maar natuurlijk wachten ze af , op wat in Nederland gebeurt. En velen weten de geschiedenis der achter niet.
    Ik wits het niet.
    Had thuis zelfs feesten. En mijn oudste Kreeg er trauma van, en ik moest met hem werken om der niet meer van te lijden.
    Dus was ik gestopt.
    Dus vroeg ik me af, waarom een feest voor kinderen bestemt hen trauma heeft en ging Onderzoeken. Vond meer Dan ik eigenlijk naar zocht.Kwam der achter wat het feest echt is. Men kon der niet tegen dat men been slaven meer kon den hebben, dus moesten ze met iets komen om one
    Der aan te blijven herrineren. .

    Als afstameling van slaven en de plantage holders, vendu maaster in de Nederlandse Kolonie Ben ik der tegen ( Ja hoe kan dat … Afstameling van slaven en vendu master voor Nederland . Wat zit er allemaal Achter .?.En dat was niet zo land geleden want mijn over grootste Vader was een mulato , slaaf op de plantage van zijn bloed verwanten tot 1865.
    Ik ken nu mijn geschiedenis. Meeste mensen weten der niks van . Het werd Hun in de hals gestok eh en ze vieren. Ja Wij Arubanen houden van feesten.
    Maar net zoals men bij de Dera gai feest dat wel once cultuur feest is, been echt even haan meer begraven..zal u zijn dat Dit hier ook gaat stop pen.
    En ik zal mijn best doen om met

    Ben ik der tegen.

    • Betsie

      Dan heeft u zich niet verdiept wat zwarte piet eigenlijk is, beetje jammer. Als ik iedereen en alles moet haten en verbieden (wat er eigenlijk niets mee te maken heeft) om wat vroeger gebeurd is dan ga ik een zeer negatief leven tegemoet.

    • Arnoud

      Beste Maria, bedankt voor je reactie. Ik kan me vinden in het ‘kop in het zand steken’. Het is in Nederland een gevoelig onderwerp. Zoals je hebt gelezen, hoop ik vooral dat we elkaar als mensen zien.

    • Een Arubaans donkerhuidskleurige vrouw.

      Dag Maria Willems,
      Toch even een antwoord op jouw reactie. Het ECHTE ECHTE ECHTE Sinterklaasfeest heeft NIETS te maken met rascisme. Het is eigenlijk een religieus feest met goed en kwaad, gekomen uit de tijden van katholieken enzovoorts. (Kijk maar goed naar de mantel, mijter en staf!)
      Ooit gehoord van Sint en KRAMPUS? Ja, je mag gaan opzoeken. Krampus (duivel) met zijn zak en roe die stoute kinderen meeneemt naar waar ze vandaan komen, om hun te leren goede en respectvolle kindertjes te worden. Wat jammer dat Nederland net in de tijden van de slavernij het kinderfeestje hebben veranderd; van krampus naar zwarte piet. Niet om rascistisch te zijn maar meer om het beeld van krampus weg te schuiven.
      Mensen die denken dat het een rascistisch tintje heeft, hebben in mijn ogen een minderwaardigheidcomplex en hebben uberhaüpt geen benul van het ware verhaal.
      Laat een kinderfeest een kinderfeest blijven. Zo niet, compleet afschaffen samen met: -Dera gai ( het doden van beesten die ook recht hebben om te leven) -Halloween (een ander religieus feest) Carnaval feest ( feest van pagans), –Kerstfeest ( Santa Clause is afkomstig van Sinterklaas).
      De groeten,
      Een Arubaans donkerhuidskleurige vrouw die zich niet deert of er feesten zijn of niet. Als we maar vrij krijgen van de overheid.

  4. N.Quandt

    We zijn ermee opgegroeid, ingebracht door Nederlanders die op Aruba kwamen wonen, maar er is ons nooit de voorgeschiedenis verteld. Ja, een heilige man met zwarte pieten die zogenaamd schoorsteenvegers waren, meer niet. Ik heb het als kind gevierd en nooit gelinkt met rasisme of slavernij. Wel worden kinderen met wat donkere kleur ermee gepest, ik heb het zelf vaker meegemaakt. Maar we identificeerden het niet met rasisme of slavernij omdat we de voorgeschiedenis ervan niet kenden. Toen was er geen internet, dus we namen alles over en geloofden alles wat er gezegd werd. Als mijn ouders de voorgeschiedenis kenden en wisten van hoe het in NL aan het begin gevierd werd, met kettingen en al, hadden ze ons nooit laten vieren, weet ik 100% zeker. Een afro pruik, zwarte schmink, knalrode lippen, grote oorbellen, vrijgekochte slaven kleding, volgens mij ziet de schoorsteenveger heel anders uit. Ik ben zeker niet tegen het vieren van Sinterklaas, maar denk wel dat de uiterlijk van de Pieten aangepast moet worden, de Pieten moeten eruit gaan zien als schoorsteenvegers ipv iets anders.

  5. Robert

    Een groep van verdedigers van ZP, zeer van de rechtse EN racistische kant, gebruiken het feit dat het op de eilanden wordt gevierd als een zegevierend argument. Terwijl het juist het tegenovergestelde bewijst. Het is een voorbeeld van het zogenaamde Uncle Tom syndrome. Oftewel de Sambo mentaliteit binnen het Stockholm syndroom. Het meest extreme voorbeeld hiervan is hoe het Christendom door de kolonisten door de strot van de gekoloniseerden is geramd, met veel geweld. En in die gebieden omarmen de nakomelingen van de gekoloniseerden tot op de dag van vandaag deze religie. Extreem Stockholm syndroom. Begrijpelijk, maar daarom niet minder kwalijk. Het door de kolonisten geëxporteerde Sinterklaas feest is hier ook een, zei het veel kleiner, voorbeeld van. Geloof me niet hoor, het is in de psychologie uitvoerig bestudeerd. Misschien toch iets om in ieder geval over na te denken

  6. Cabritu

    Er wordt wel degelijk gediscrimineerd op Aruba, echter is de acceptatie van de zwarten t .o.v de lichtgekleurde inheemse bevolking toleranter,ze vieren samen dit kinder feest gedurende de afgelopen 400 jaar.

  7. J.E.A. Richardson

    Dit is een typische kaukastische opmerking die de Arubaan na een aantal jaren volledige uitgeanaliseerd heeft. Stomme ik. dat als zesjarige jongen op Savaneta mij al iriteerde op Zwarte Piet. Ik vierde Sinterklaas met mijn kinderen en nu met mijn kleinkinderen en geniet ervan. Maar iets accepteren en tolereren is heel iets anders dan “goed vinden”.Op de Antillen zijn er meer anti-pieten dan hier in Nederland. Alleen gaan we er niet zo belachelijk mee om.

  8. Mariela I. Chirino

    “Hoe komt het dan toch dat het hier geen probleem is? Het antwoord hierop is zichtbaar in een gemiddeld klaslokaal op Aruba: de diversiteit van de samenleving.”

    Braafjes hè, die Arubanen?….Hebben een Nederlandse “traditie” als een eigen traditie aangenomen. Is hun heeeeeeel erg lang geleden ingedramd (al heel lang geleden, hoor. Heel lang. Zo lang dat het nu eigen aanvoelt).
    Ach ja, de witte man was daar altijd zo goed in, zijn gebruiken op andere volkeren imponeren en indrammen waar nodig.

    Zodra Madre Patria zegt dat het kan meneer Arnoud, dan zal Aruba zich ook wel moeten aanpassen, hoor…duurt niet lang meer. Dus “geniet” er nu volop van en nodig idd al die anderen uit om samen met jouw ook te komen “genieten”. Dan zal er onderling vast wel veel te lachen zijn met z’n allen.

  9. Cees Luckhardt

    Beste Arnoud,

    Als je tijdens je onderzoek” of mensen op Aruba Zwarte Piet beschouwen als racistisch” antwoorden krijgt als ” Zijn kleur komt door de viezigheid omdat ze onder de grond werken (op Aruba heb je geen schoorstenen)” zijn jou stellingen en conclusies dan wel valide? Ik kan hier, net zo makkelijk als jij, hele andere conclusies uit halen, zoals een enorm gebrek aan historisch besef.

  10. Marty

    Helaas zijn er op Aruba wel degelijk mensen die tegen zwarte piet zijn. En ieder jaar een bericht plaatsen over de slavernij en racisme onder het mom dat kinderen gepest worden als men doorgaat met zwarte piet.
    Ik ben Voor een normale Sinterklaas met Zwarte Pieten.

  11. Mijn mening? Zou het zo zijn dat zwarte piet met slavernij te maken heeft…wat heeft het voor zin om alles te veranderen …dat zou ik soort hypocriet vinden…gaan we immers alle geschiedenis boeken veranderen? … en doen alsof slavernij niet heeft bestaan? Accepteer het verleden.. .vindt ik .. en juist omhelzen van het feit dat het tegenwoordig niet meer zo is! Ja het is een feestje met zwarte pieten. Maar weghalen is ook willen doen alsof slavernij niet heeft bestaan…dat is volgens mij veel erger….

    • Marina Paesch

      Yasmara ..geweldig hoe jij het uitlegt…ACCEPTEER HET VERLEDEN…en hou van je zelf of je blank..zwart..bruin rood of whatever..hou van je zelf…

  12. gracielagriffith@yahoo.com

    Sinterklaas is op Aruba niet wit! Hij ziet er daar hetzelfde uit als zijn pieten. Gelijkheid dus! Dat zie ik in het stuk nergens terug.

  13. w v koppen

    Het is lastig voor mijn mi hijo woont op Aruba de discussie over zwarte piet ik juist op Aruba is er geen probleem alle mensen zijn gelijke van elkaar in holanda drama’s wie is er beter ik of een Eskimo

  14. Alois Ruitenbeek

    Beste Arnoud,

    Ik denk niet dat de zwarte Piet discussie in Nederland racisme heeft aangewakkerd, maar het latente racisme in Nederland naar buiten heeft laten komen. Nederland heeft nooit aan vergangenheitsbewaltigung gedaan mbt tot het koloniale- en slavernijverleden, zoals onze oosterburen dat ten aanzien van hun nazistisch verleden hebben gedaan (overigens: daartoe gedwongen door de overwinnaars). Het resultaat daarvan zien we nu in Nederland: burgers die ongeremd racistische taal uitslaan, politici die besmuikt wegkijken en angstvallig hun mond houden. Niet zo’n fraai gezicht inderdaad.
    Verder denk ik dat je rijkelijk naïef bent met je uitspraken over zwarte Piet in Aruba. Na anderhalf jaar heb je echt nog geen toegang tot wat mensen werkelijk denken. Dat kost jaren, en veel behoedzaamheid. Ik heb zelf als witte man vele jaren in de Bijlmer gewoond en gewerkt (de Bijlmer is een Surinaamse kolonie in Nederland) en ik weet hoeveel tijd het kost voordat zwarte mensen jou vertellen hoe ze over witte mensen en hun cultuur denken. Als ze dat al doen. En dat geldt trouwens voor de meeste andere culturen. De Nederlanders, en jij dus ook, vormen een uitzondering in hun onbeschaamde eerlijkheid, die overigens ook vaak als onbeschaamde botheid wordt ervaren.

  15. Maaike Brecht de Rooij woont in Nederland en is blank. Ze stoort zich aan Zwarte Piet, maar dat Curacaoenaars zichzelf wit schminken om Sinterklaas te kunnen spelen is volgens haar geen probleem. ‘Een witte Sinterklaas vind ik niet racistisch, omdat dat niets te maken heeft met onderdrukking. De onderdrukte witte man bestaat niet. Je kinderen moet je sowieso meegeven dat ze van waarde zijn ongeacht hun huidskleur. Dat neemt niet weg dat kinderen gepest kunnen worden doordat Zwarte Piet bestaat, terwijl hij eigenlijk helemaal niet zwart is. Dat is erg verwarrend voor kinderen.’

  16. De Kanttekening sprak ook twee donkere Curacaoenaars, die niet met hun naam in de krant willen. Ze uiten hun ongenoegen over de Zwarte Piet-discussie. Een vierentwintigjarige vrouw laat weten: ‘Ik associeer Sinterklaas met cadeautjes, snoep, mythe en traditie. Ook op Curacao zijn we op de hoogte van de discussie in Nederland over Zwarte Piet. Ik heb daar inmiddels schoon genoeg van. Iemand moet de knoop doorhakken en een oplossing bedenken waar zowel voorstanders als tegenstanders van Zwarte Piet tevreden mee zijn.’ Volgens haar waait de discussie ook over naar Curacao. ‘Veel Curacaoenaars zagen Zwarte Piet niet als racistisch, maar de afgelopen jaren zijn mensen door de discussie wel bewuster geworden en daardoor hebben velen hun mening veranderd.’

Leave a Reply

Thema door Anders Norén