Door Jan Lepeltak

Voor Emmanuel Macron is het Franse funderend onderwijs een van zijn politieke speerpunten. Hij ziet het onderwijs als de motor achter de vooruitgang en de leraren als de ambachtslieden (‘les artisans’). Op het moment dat de resultaten van het Franse onderwijs volgens de PISA-onderzoeken afnamen, ondervond Frankrijk ook allerlei problemen en dat is volgens Macron geen toeval. De nationale cohesie is in het geding. Het is een kwestie van rechtvaardigheid daar iets aan te doen stelt hij, want de missie van de Republique is er voor te zorgen dat alle inwoners gelijke kansen hebben om beginnen aan een volgende etappe in hun leven. Sommigen zijn sneller dan anderen. Maar het moet mogelijk zijn verschillende trajecten te kiezen die iedere leerling passen.

“ Voorrang voor het primair onderwijs en mobieltjesverbod”

Macron wil de volgende zaken invoeren:

  • Alle leerlingen moeten kunnen lezen, schrijven en rekenen als ze beginnen in de 6e
  • Het gebruik van mobieltjes wordt in de basisschool en de colleges (VO) verboden.
  • De onderwijsteams in de scholen krijgen meer autonomie. Ze worden wel gevolgd en geëvalueerd. Ook de lerarenopleidingen zullen worden vernieuwd.
  • In voorrangsgebieden (bijv. de banlieus) is de klassengrootte in groep 1 -3 maximaal 12 leerlingen (het Franse basisonderwijs werkt niet meer jaarklassen zoals in Nederland). Het gaat hier 12000 klassen. De
    leraren in deze probleemgebieden krijgen jaarlijks tot 2022 een premie van € 3000,- netto. Daarna zullen de effecten van deze maatregel worden bekeken.
  • Het wordt weer mogelijk om tweetalig onderwijs aan te bieden. Bijvoorbeeld Nederlands of Duits op scholen in het noorden en oosten? Ook Grieks en Latijn komt terug op de scholen.
  • Leerlingen moeten na schooltijd kunnen worden begeleid door studenten en gepensioneerden.
  • Het baccalaureaat (eindexamen dat toegang geeft tot het hoger onderwijs) wordt vernieuwd.
  • De universiteiten worden weer autonomer. Er worden 80.000 nieuwe banen gecreëerd voor diverse vakgebieden.
  • Van alle lycea en universiteiten wordt verlangd dat ze hun resultaten publiceren (zoals de uitstroom, en de salarissen van de afgelopen drie jaar).
  • De bibliotheken zullen ’s avonds en in de weekenden open zijn.
  • Elke leerling van 18 jaar krijgt een culturele pas van € 500,- voor het bezoeken van theaters, bioscopen, etc.

Macron legt de nadruk op het verbeteren van het onderwijs in de exacte vakken (wis- en natuurkunde).  Zo’n 110.000 leerlingen verlaten jaarlijks op 16- jarige leeftijd de school zonder een diploma. Vanaf de crèche moet de nadruk liggen op het creëren van gelijke kansen en het leren van taal (lezen en schrijven) en rekenen.

Het onderwijsprogramma van Macron is zeer uitgebreid. Alleen  D66 in Nederland komt in de buurt, al lijkt Macron guller als het gaat om het trekken van de portemonnee. Zo komen er de al eerder genoemde premies voor leraren in de moeilijke gebieden (€ 3000,-) en kleinere klassen (max. twaalf leerlingen).

Marine le Pen blijkt in bijna alles Macrons tegenpool, ook als het om onderwijs gaat. Het vak filosofie moet uit het curriculum en daarvoor in de plaats komt ‘Civisme et droit’. Ook moet de nationale literatuur worden gestimuleerd (‘le Roman Nationale’).  Er moet meer aandacht komen voor discipline binnen de school en respect voor de leraar. Het plan van Buma om ’s morgens met het volkslied de lessen te beginnen lijkt Marine le Pen zelfs wat te ver te gaan.

Wat betreft programmeren of beter computational thinking in dit geval (code informatique) heeft president Hollande vorig jaar € 1 miljard euro vrijgemaakt voor de komende drie jaar.

De bedoeling is dat leerlingen op de basisschool al met coding in aanraking komen. Van dit plan, dat ongetwijfeld ook uit de koker van Macron kwam toen hij nog minister van economische zaken was onder Hollande, lezen we in zijn programma erg weinig. Vond Macron wellicht dat hij daar weinig electoraal succes mee kon behalen? Of liggen zijn prioriteiten toch anders? Eerst goed leren lezen, schrijven en rekenen.

Bronnen:

  • officiële En Marche verkiezingsbrochure,
  • site En Marche