Door Arnoud Kuijpers

De kop is eraf, figuurlijk dan. Ik ben weer begonnen met lesgeven. Dit jaar geef ik aan zeven klassen les, variërend van cb2 (brugklas) tot havo 5. Ik ben mentor van een havo 5-klas, waarvan maar liefst driekwart van de leerlingen vorig schooljaar is gezakt. Op Aruba wordt dat met een vies woord ‘gedruipt’ genoemd. Ik ben benieuwd waar dat vandaan komt. Sowieso is de benaming van ‘zakken’ of ‘druipen’ erg negatief geformuleerd. Ik heb het liever over leerlingen die in ontwikkeling zijn.

Zoals ik in mijn eerdere columns al aankaartte, vind ik het huidige Nederlandse onderwijssysteem op Aruba oneerlijk voor onze leerlingen. Ik sprak met een paar mentorleerlingen die, áls ze hun diploma vorig jaar hadden gehaald, een bètastudie in de Verenigde Staten wilden doen. Zij hadden hun eindexamens prima gemaakt, op het examen Nederlands na. Ze hadden daar lager dan een 5 voor, en daarmee zijn ze direct gezakt. Dat heet in Nederland ‘de kernvakregeling’, op Aruba de ‘kernzakregeling’. Het is natuurlijk terecht dat deze leerlingen gezakt zijn, want stel je toch eens voor dat zij zich in de VS niet in het Nederlands zouden kunnen uitdrukken?!

Toen ik nog in Nederland voor de klas stond, verbaasde ik me over het ouderwetse Nederlandse onderwijssysteem dat we nog vandaag de dag hanteren. We hebben verschillende niveaus (vmbo, havo en vwo) en doen net of deze leerlingen voor alle vakken op hetzelfde niveau zitten. Dat is natuurlijk niet zo. Iemand kan heel goed zijn in wiskunde (vwo-niveau) maar minder goed in Nederlands (havo-niveau). En dus delen we zo’n leerling dan maar in op het laagste niveau. Zonde! Waarom kunnen leerlingen niet op verschillende niveaus vakken volgen? Vervolgstudies zouden kunnen aangeven welk niveau ze van elk vak verwachten. Heeft een leerling die psychologie wil studeren echt geschiedenis en aardrijkskunde op vwo-niveau nodig? Ik denk dat leerlingen veel meer tot hun recht komen als we het onderwijs wat gepersonaliseerder zouden maken.

Een andere gerelateerde vraag is wat voor nut het heeft leerlingen een jaar te laten overdoen. Ik denk dat doubleren goed is voor leerlingen die voor de meeste vakken een onvoldoende staan. Hij zou gebaat zijn bij een extra jaar om de basis beter te beheersen. Maar je hebt ook leerlingen die slechts uitvallen op één of twee vakken. Vorig jaar had ik bijvoorbeeld een mentorleerling (havo 4) die voor alle vakken hele goede cijfers haalde, behalve voor wiskunde. Zij moest het jaar overdoen en besloot wiskunde te laten vallen. En dan ontstaat er de volgende gekke situatie: ze doet nu het hele jaar opnieuw waarbij ze voor de meeste vakken al heeft laten zien dat ze het juiste niveau beheerst. En wij maar klagen over ongemotiveerde leerlingen…

Overigens blijkt uit verschillende onderzoeken dat doubleren in het primair en voortgezet onderwijs helemaal niet werkt, het heeft zelfs een averechts effect! Daarnaast blijkt dat met zittenblijven de kans op drop-outs verdubbelt. Maar liefst 22 procent van de 15-jarige leerling in Nederland is weleens blijven zitten. Op Aruba bleef in het schooljaar 2015-2016 ongeveer 1 op de 5 leerlingen zitten. Deze aantallen zijn echt te hoog, en daarom zou het onderwijssysteem moeten worden herzien. Het probleem is dat we in dit huidige systeem net doen alsof leren volgens een lineaire lijn omhoog gaat. Maar iedereen weet dat dat niet zo werkt. Leren is vallen, opstaan, doorzetten, opnieuw vallen om vervolgens weer op te staan. Dát is leren. Helaas wordt dat nu niet gestimuleerd door het ‘druipende’ onderwijssysteem.

arnoud-kuijpersArnoud Kuijpers werd in 2015 uitgeroepen tot beste docent Nederlands.  Hij publiceerde op KomenskyPost al eerder veel gelezen artikelen over onderwijs, integratie en het leven op Aruba, waar hij samen met zijn vriendin sinds dit jaar woont. Dit blog is deze week ook gepubliceerd in de Amigoe, de krant van Aruba.