Door Jan Lepeltak

Ons land kent inmiddels een aantal onderwijsmeetups. De eerste was die in Rotterdam (de stad die niet geheel ten onrechte het predicaat onderwijsstad van Nederland draagt). Amsterdam kwam daarna met Meetup020 en recent was er Meetup024 (Nijmegen). Verder zijn er meetups in o.a. Utrecht en Eindhoven.

Eerder deden wij in KomenskyPost verslag van de eerste meetup in Amsterdam en recent die in Nijmegen.
Meetups worden goed bezocht, niet in de laatste plaats doordat ze vanuit de basis worden opgezet door en voor docenten(‘grassroots’). De kosten zijn laag. In Amsterdam bedruipt men zichzelf zonder subsidies van gemeentes of coöperatieve instellingen. Ook over al dan niet opname in het nascholingsregister maakt niemand zich druk. De onafhankelijkheid wordt gekoesterd.  Ondanks fraaie aanbiedingen van de onderwijswethouder in Amsterdam, waarbij o.a. de activiteiten dan wel moesten stroken met het gemeentelijk onderwijsbeleid, hield men de eigen poot stijf.

In de laatste Meetup020 ging het om formatief evalueren. Jasper Rijpma hield een keynote. Op zijn site staat een mooi blog, onder de provocerende kop “Notities van een ex-verslaafde” over zijn leervaringen als leraar met toetsen, cijfers geven en evalueren. Zie https://jasperrijpmablog.com/blog/. Jasper verwierf landelijke bekendheid als leraar van het jaar (optreden in RTL Late Night). Hij werd in het voetspoor van Jelmer Evers uitgezonden naar de jaarlijkse leraar van de wereld verkiezing in Dubai (hoofdprijs 1 miljoen dollar) en behoorde tot de laatste vijftig.

Hoe kun je je lessen zo inrichten dat je leerlingen meer greep krijgen op hun eigen leer- en denkprocessen. Men spreekt in dit verband van het ontwikkelen van metacognitieve vaardigheden. Jasper Beckeringh besprak een aantal praktische handvatten die je didactisch kunt toepassen zonder dat je je hele onderwijs overhoop haalt.
overzichtje-met-jufDe heldere presentatie van Jasper Beckering en Berry Nieskens (beide docent informatievaardigheden) was meer algemeen en theoretisch van aard. Al gaven zij wel een groot aantal praktische handreikingen zoals:

Laat je leerlingen toetsvragen bedenken en bespreek ze, kies na overleg de beste, maak na overleg een antwoordmodel;

  • Laat leerlingen noteren wat de onduidelijkste punten in de les waren (‘muddie points’);
  • Leerlingen vatten de kern van de les in één zin samen.

Uitdaging voor computationeel denken

In de parallelsessie was de interactie met de docenten groter. Mede-organisator Fifi Schwartz vond deze sessie uitermate goed bij de gedachte van Meetup020 passen: “Het was een bruisende sessie waarin de deelnemers geanimeerde gesprekken voerden over hoe zij in hun eigen verschillende onderwijssettings werk maken van formatief toetsen.” Men gaf elkaar tips en advies, liet voorbeelden zien, dacht met elkaar mee. Een deelnemer noemde de avond inspirerend: ”Ik kwam met een rothumeur hierheen, en ben nu helemaal opgeknapt.” Na afloop wisselden sommige deelnemers contactgegevens uit om elkaar ook op school te bezoeken. Qua sfeer en opzet dus een ander type sessie dan die van Jasper en Berry. “Maar”, merkt Fifi daarbij  op “ook die sessie past prima in de opzet. Dank zij het praktijkvoorbeeld van Cartesius 2 hebben de deelnemers inzichten opgedaan en geleerd dat je geen vernieuwingsschool hoeft te zijn om te experimenteren en het gesprek over goed onderwijs aan te gaan.”

De formatieve benadering biedt, gecombineerd met het gebruik van badges, grote mogelijkheden. Daar liggen voor Berry en de beide Jaspers grote uitdagingen.

Het gevaar bij meetup020 is wel dat de inhoud van de tevoren teveel vast ligt. Het leuke van de Edcamps is de vrije opzet en lage drempel die uitnodigt om eens te vertellen hoe het er bij jou aan toegaat. Dat bleek ook recent bij de Edcamp in Amsterdam Zuid-Oost succesvol. Leraren doen vaak hele leuke en didactisch leerzame dingen, maar men is te bescheiden: “a

Ach, het is niets bijzonders”. Zo blijven mooie pareltjes onontdekt. De kracht van de meetups is natuurlijk ook het regionale karakter. Er ontstaan informele netwerken waarbij van elkaar geleerd wordt. Deze meetup kende wel minder bezoekers. Ook deze keer werd vooraf gesteld vol-is-vol. Dat was niet nodig. Er waren zo’n 50 aanwezigen wat iets minder is dan vorige keren. Dat was wellicht ook het gevolg van het feit dat de Spring High school in Amsterdam Nieuw West niet erg centraal is gelegen.